Sluit venster

Youtube

Sluit venster

VPRO Zomergasten

Zomergasten: Frans de Waal op tvPrimatoloog Frans de Waal is vanavond te gast in VPRO Zomergasten.

Frans de Waal ('s Hertogenbosch, 1948) is directeur van het Living Links Center van het Yerkes Primate Research centrum en hoogleraar Psychologie aan de Emory University in Atlanta, Georgia (VS) en Universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Hij werd wereldwijd bekend door zijn gedetailleerde observaties van een machtsstrijd in de chimpanseekolonie van Burgers' Zoo in Arnhem. Zijn boek Chimpanseepolitiek. Macht en seks bij mensapen (1982) over de machiavellistische tactieken van deze apensoort werd in zijn nieuwe thuisland Amerika door de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden aangeraden als een goed lesje regeren voor aankomende congresleden.

De Waal over VPRO Zomergasten: ‘Ook al ben ik weinig bekend met de Nederlandse televisie omdat ik al zo lang in Amerika zit, over Zomergasten heb natuurlijk vaak gehoord en en ik doe er graag aan mee. Mijn doel is om te bespreken hoe we tegen dieren aankijken en fragmenten op te graven die daar een blik op werpen, niet puur gericht op diergedrag maar ook over hoe mensen dierlijke neigingen vertonen.’

In zijn laatste boek Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? (2016), neemt De Waal niet alleen de onderschatte intelligentie van dieren onder de loep, maar ook de werkwijze van zijn eigen vakgebied. De Waal voelde zich tijdens zijn studie biologie in Nijmegen in de jaren zeventig al niet zo op z'n plek bij de hoogleraren die dieren emoties en bedoelingen ontzegden en het gedrag van dieren testten door het zelf aan te sturen. Hij legde zich tijdens zijn doctoraal in Groningen dan ook toe op onderzoek van natuurlijk gedrag bij dieren, de ethologie. Daarmee kwam hij in wezen terecht bij wat hij als kind al graag deed: de jonge Frans hield tamme kauwen en bestudeerde vissen, kikkers en salamanders die hij zelf ving in de sloot. Hij groeide op in Waalwijk als vierde van zes kinderen. Zijn vader was bankdirecteur.

De Waal promoveerde in 1977 aan de Universiteit Utrecht op een studie van agressie onder makaken. In 1981 vertrok hij naar de Verenigde Staten, om daar te gaan werken aan het Wisconsin Primate Center en vervolgens vanaf 1991 aan de Emory University in Atlanta, waar hij in 1997 directeur werd van het Living Links Center van het gerenommeerde Yerkes primatenonderzoeksinstituut.

Frans de Waal schreef vele internationale bestsellers over mensapen en andere dieren, waaronder Bonobo, de vergeten mensaap (met de Nederlands/Amerikaanse natuurfotograaf Frans Lanting, 1997), De aap in ons (2005), De bonobo en de tien geboden (2013) over religie en de oorsprong van onze moraal en Een tijd voor empathie. Wat de natuur ons leert over een betere samenleving (2009). De Waals studie van onder meer troost, samenwerking en verzoening bij de twee soorten mensapen die genetisch gezien het dichtste bij de mens staan - de chimpansee en onze 'sexy neef' de bonobo - heeft veel bijgedragen aan ons begrip van de ontwikkeling van sociale intelligentie bij mensen. De mens is immers geen diersoort die losstaat van de evolutie. De Waals gedragsonderzoek heeft dan ook grote invloed gehad op de manier waarop we naar onszelf en andere dieren kijken; reden voor het Amerikaanse weekblad Time om hem in 2007 op te nemen in hun lijst van honderd meest invloedrijke personen in de wereld.

Momenteel werkt Frans de Waal aan een volgend boek over emoties bij dieren, bestudeert bonobos op een opvangcentrum in Kinshasa (Congo) en doet een studie aan chimpansee-persoonlijkheden op zijn oude thuishonk Burgers' Zoo.
Details
Datum / Tijdzondag 20 augustus 2017 van 20:15 tot 23:25
SubgenrePraatprogramma
Uitzending gemistVPRO Zomergasten gemist
Jaar2017
PresentatieJanine Abbring
LinkOfficiële website
Op Twitter@zomergasten
Hashtag#ZG17
Meer uitzendingen

VPRO Zomergasten gemist

  • 13/8/2017 20:15 VPRO Zomergasten

    De Vlaamse acteur en zanger Wim Opbrouck is vanavond te gast in Zomergasten. Bij het Nederlandse publiek is Wim Opbrouck (Bavikhove, België, 1969) bekend van zijn rol in de film Ventoux uit 2015, over vier vrienden van middelbare leeftijd die samen de gelijknamige berg beklimmen. Opbrouck is als acteur verbonden aan NTGent, waar hij van 2010 tot 2015 ook artistiek leider was. Dit najaar is hij te zien in de Nederlandse speelfilms Cobain van Nanouk Leopold en Oude Liefde van Nicole van Kilsdonk. Vanaf september presenteert Opbrouck Bake Off Vlaanderen, de Belgische variant van Heel Holland Bakt. Over zijn optreden in VPRO Zomergasten zegt Opbrouck: ‘Zomergasten heeft me al zo vaak geïnspireerd. In de verhalen en in de beelden. Het komen en gaan van de seizoenen is van een geruststellende zekerheid. Ik wil de fragmenten laten zien die ik koester en een kompas zijn in mijn artistieke en private leven.’ Wim Opbrouck is een geboren en getogen West-Vlaming. Met zijn vrouw en kinderen woont hij nog altijd in Bavikhove, op een uurtje rijden van Gent en Brussel. Hij is verknocht aan zijn geboortestreek, die zo verbonden is met de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Over die oorlog maakte hij onlangs het liedjesprogramma We shall overcome. Friede, Vrede, Paix, Peace, Pax, een bloemlezing van protest- en vredesliederen van Pete Seeger tot Willem Vermandere, Jacques Brel en John Lennon. Een avond ‘waarin het bezwaarde geweten een stem krijgt, het gebroken geweer, de vredesduif, de regenboog’, aldus Opbrouck. Opbroucks cv slingert heen en weer tussen theater, televisie, film en muziek. Hij is een duizendpoot. Ooit wilde hij kok worden of beeldend kunstenaar, maar hij belandde in het theater. Hij trok voor de Vlaamse televisie op een motor Europa door met De Bende Van Wim, tekent en speelt accordeon, trad afgelopen seizoen op met Wilfried de Jong in de free jazz-voorstelling We Free Kings, schrijft liedteksten voor zijn band De Dolfijntjes, waarmee hij nu al zo’n vijfentwintig jaar optreedt. Hij werkt aan het scenario voor de verfilming van Het Hout, de roman van Jeroen Brouwers over kindermisbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk.

  • 6/8/2017 20:15 VPRO Zomergasten

    Psychiater Glenn Helberg is vanavond, in het weekend van de Amsterdam Gay Pride, te gast in VPRO Zomergasten. Glenn Helberg (Willemstad, Curaçao, 1955) is lid van de Raad van Advies van het College voor de Rechten van de Mens en was tijdens de laatste verkiezingen lijstduwer van Artikel 1, de politieke partij van Sylvana Simons. Over VPRO Zomergasten zegt Helberg: ‘Ik wil in mijn Zomergasten-avond graag met Nederland delen hoe relatief het is wanneer men zegt: “ik ben….” We bestaan op zoveel verschillende manieren. Ik wil de fundamenteel relationele kant van de mens tonen. Hoe wij onszelf zien wordt beïnvloed door de manier waarop anderen naar ons kijken.’ Na zijn middelbare school verhuisde Helberg van Curaçao naar Nederland om in Utrecht geneeskunde te studeren. Daarna werkte hij kort als huisarts in Curaçao, maar al snel trok zijn interesse in de menselijke geest hem naar de psychiatrie. Hij specialiseerde zich in psychiatrie in Groningen en in kinder- en jeugdpsychiatrie in Utrecht. Toen hij in zijn werk steeds vaker met jongeren met biculturele achtergrond te maken kreeg, besloot hij zich tevens in transculturele psychiatrie te specialiseren. Volgens Helberg heeft de psychiatrie alles te maken met wat er in de samenleving gebeurt. ‘De sociale psychiatrie is de afvalplek van de samenleving. Daar zien we hoe contexten, beleidsveranderingen, politieke besluiten ervoor zorgen dat mensen in de problemen komen’, aldus Helberg. Dat deed hem besluiten zich ook buiten de spreekkamer maatschappelijk te engageren. Inmiddels is hij een begrip in de Surinaams-Antilliaanse gemeenschap. Hij was vanaf 2008 tot januari 2017 voorzitter van Overleg Orgaan Caribische Nederlanders (OCAN). Helberg schroomt niet taboes binnen de Caribisch-Nederlandse gemeenschap aan te kaarten, zoals homoseksualiteit, ‘afwezig vaderschap’ en criminaliteit. Zo was hij initiatiefnemer van de eerste Antilliaanse boot op de Amsterdamse Gay Pride Canal Parade en initieerde hij de breed gedragen motie in de Tweede Kamer voor een ‘meer dwingende vaderregistratie’. In 2013 ontving hij de Koninklijke onderscheiding ‘Ridder in de Orde van Oranje Nassau’, voor zijn inzet voor de maatschappelijke positie van Antillianen en Arubanen in Nederland en het Koninkrijk. Helberg mengt zich op de achtergrond al jaren in het huidige racismedebat in Nederland. Zo was hij de afgelopen jaren telkens aanwezig bij de rondetafelgesprekken tussen voor- en tegenstanders van de traditionele Zwarte Piet onder leiding van minister Asscher.

  • 30/8/2015 20:20 VPRO Zomergasten

    Vanavond is Damiaan Denys de laatste zomergast van dit seizoen. Damiaan Denys (Kortrijk, België, 1965) is psychiater en filosoof. Als psychiater is hij gespecialiseerd in het bestrijden van overdreven angstgevoelens, als filosoof weet hij dat angst hoort bij het bestaan. 'In de angst ervaren we dat we vrij zijn.' Damiaan Denys is hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Amsterdam en afdelingshoofd psychiatrie van het Academisch Medisch Centrum (AMC). Zijn werk richt zich op angst en dwangstoornissen. Hij past diepe hersenstimulatie toe bij psychiatrische stoornissen in het AMC, en hij is als fundamenteel onderzoeker verbonden aan het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. Denys groeit tot zijn tiende op in het Belgische Kortrijk. Zijn tienerjaren brengt hij door in Mechelen. Aan de Katholieke Universiteit Leuven studeert hij Filosofie, daarna doet hij een master Filosofie aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, ook in Leuven. In 1989 rondt hij zijn doctoraal af met een thesis over de paranoïde psychose van psychoanalyticus Jacques Lacan. In 1996 behaalt Denys zijn artsexamen. Daarna specialiseert hij zich tot psychiater (2002) en promoveert hij cum laude aan de Universiteit Utrecht (2004) op een proefschrift over dwangstoornissen.

  • 23/8/2015 20:15 VPRO Zomergasten

    Vanavond is Annejet van der Zijl te gast in Zomergasten. Haar Zomergastenavond wordt, zoals zij zelf omschrijft ‘een avond over de kracht van het verhalen vertellen’. Ze schreef de biografieën van Annie M.G. Schmidt, prins Bernhard en Gerard Heineken, stuk voor stuk bestsellers. ?Van der Zijl begon haar carrière als journaliste voor de HP/De Tijd maar nam ontslag om zich op het schrijven van boeken te storten. Haar boek Sonny Boy (2004) werd verfilmd en trok 400.000 bezoekers. In 2012 ontving ze de Gouden Ganzenveer, een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan een persoon of instituut vanwege zijn of haar grote betekenis voor het geschreven en gedrukte woord in Nederland.

  • 16/8/2015 20:15 VPRO Zomergasten

    Vanavond te gast in Zomergasten: Adriaan Geuze. Adriaan Geuze (Dordrecht, 1960) is in eigen land en ver daarbuiten een grote naam in de landschapsarchitectuur en stedenbouw. Adriaan Geuze is oprichter en eigenaar van het internationaal opererende bureau West 8 in Rotterdam en New York. Geuze verwierf faam met grote projecten als het Centraal Station in Rotterdam, Borneo-Sporenburg in Amsterdam, Governors Island in New York, Toronto Central Waterfront en de Jubilee Gardens in Londen. In 1987 studeerde hij af aan Wageningen University, waar hij tegenwoordig buitengewoon hoogleraar is. In 2005 was hij curator van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam. Hij is onlangs benoemd tot lid van de Akademie van Kunsten van de KNAW. 'Ik voel me zeer vereerd om Zomergast te zijn en ga de kijker wakker schudden,' belooft Geuze, die een grote fascinatie en liefde heeft voor het Nederlandse ‘maakbare land’. 'We worden beheerst door managers en juristen. Ik zal een warm pleidooi houden voor het beroep van ingenieur. Ontwerpers en ingenieurs hebben ons land tenslotte echt gemaakt en over maken gaat mijn Zomergasten-avond.'

  • 9/8/2015 20:15 VPRO Zomergasten

    Vanavond is Simone van Saarloos te gast in Zomergasten. Simone van Saarloos (Summit, VS, 1990) is filosoof. Met 25 lentes is zij de jongste Zomergast ooit. Van Saarloos publiceert recensies, essays, interviews en verhalen in onder meer Vrij Nederland, de Volkskrant en Das Magazin. Drie keer in de week heeft ze een column in NRC.next. Ze studeerde filosofie en literatuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en de New School in New York, speelde rugby voor het Nederlands damesteam en werkte op zaterdag in de Condomerie. In het najaar verschijnt haar pamflet Het monogame drama, over de single als levenskunstenaar. Daarnaast werkt ze aan een roman. 'Met Zomergasten krijg je als gast de tijd om een klein universum te maken terwijl de kijker zijn eigen oordeel uitstelt', zegt ze. 'Voor even gaat de kijker mee in iemands gedachtenwereld.'

  • 2/8/2015 20:15 VPRO Zomergasten

    Vanavond is de zomergast schrijver Peter Buwalda (Brussel, 1971). Met zijn debuutroman 'Bonita Avenue' liet hij in 2010 meteen van zich horen. Hij won er de Academica Literatuurprijs en de Anton Wachterprijs mee. Met zijn debuutroman Bonita Avenue vestigde hij in 2010 zijn naam als schrijver: er werden 350.000 exemplaren verkocht en hij won er in 2011 onder meer de Academica Literatuurprijs en Anton Wachterprijs mee. ‘Ik ben gefascineerd door mensen die iets maken waarbij ze zelf bleek afsteken’, zegt Buwalda, die Nederlands studeerde aan de Universiteit van Utrecht. Hij schreef verhalen en essays voor onder meer De Gids, Vrij Nederland en Hollands Maandblad. Buwalda is tevens columnist bij de Volkskrant. De eerste 52 columns zijn vorig jaar gebundeld in Suzy vindt van niet. Hij werkt op dit moment aan zijn tweede roman. Buwalda wordt in Brussel geboren. Zijn biologische vader laat het gezin in de steek wanneer Buwalda een jaar of vijf is. Daarna groeit Buwalda op in Blerick, vlakbij Venlo. Eerst is er nog een weekendregeling met zijn echte vader maar die houdt na drie weken op. Drie jaar geleden zag hij hem voor het eerst weer. Zijn vader had middels een brief contact gezocht. ‘Er was geen fysieke gelijkenis, het was een sympathieke vreemde’, vertelt Buwalda daarover in dagblad Trouw. Zijn moeder hertrouwt met een Fries, wiens naam Buwalda overneemt wanneer hij zes is. Met zijn stiefvader onderhoudt hij een fijne relatie. ‘Een leuke man die voor actie en kleur zorgt’, zo omschrijft Buwalda hem later in een interview met Vrij Nederland. Hij houdt van muziek en voetbalt met de jongens, Buwalda en zijn broer krijgen er ook een stiefbroer bij. In het samengestelde gezin zit veel liefde, veiligheid, energie en onvoorwaardelijkheid, zo omschrijft Buwalda het later. Het is zo hecht dat het volgens Buwalda niet uitmaakt of je door stief- of door biologische ouders wordt opgevoed.

  • 26/7/2015 20:15 VPRO Zomergasten

    Vanaf vanavond presenteert Wilfried de Jong voor het derde opeenvolgende jaar VPRO Zomergasten. Dit jaar ontvangt hij de volgende zes gasten: Ahmed Aboutaleb, ?Peter Buwalda, Simone van Saarloos, ?Adriaan Geuze, Annejet van der Zijl en Damiaan Denys. De eerste gast, Ahmed Aboutaleb (Beni Sidel/ Marokko,1961), is burgemeester van Rotterdam. 'Het belooft een avond te worden met een Aboutaleb die de kijker nog niet kent', verzekert Aboutaleb die op vijftienjarige leeftijd met zijn ouders naar Nederland kwam. Via een carrière in de journalistiek belandde hij in de politiek; eerst als woordvoerder van Hedy d’Ancona (Volksgezondheid, Welzijn en Cultuur), daarna als staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en wethouder in Amsterdam. Zijn recente uitspraak gericht aan Nederlandse terroristen na de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs, ‘rot toch op als je het hier niet ziet zitten’, haalde de wereldpers. Het trok ook de aandacht van het Witte Huis in Washington, dat hem onlangs uitnodigde voor een internationale conferentie over de aanpak van radicalisering en gewelddadig extremisme.

Twitter #ZG17
Twitter laden...
Geen tweets gevonden...